به گزارش خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین مهدی رجائینیا در آیین افتتاحیه همایش «حوزه پیشرو و سرآمد؛ از پیام راهبردی تا کنشگری اجتماعی مردمی» که امروز در مجتمع یاوران حضرت مهدی(عج) قم برگزار شد، با اشاره به نقشآفرینی روحانیت در عرصههای مختلف پس از پیروزی انقلاب اسلامی، اظهار کرد: از ابتدای انقلاب تاکنون، روحانیت و طلاب در بخشهای مختلف کشور حضوری فعال و اثرگذار داشتهاند و در حوزههای گوناگون به نظام اسلامی و جامعه خدمت کردهاند.
بیشتر بخوانید:
۶ راهبرد مهم خدمترسانی کنشگران حوزوی
مسئول مرکز ارتباطات حوزههای علمیه و نظام با بیان اینکه روحانیت به دو شیوه اصلی در نظام و جامعه ایفای نقش میکند، افزود: بخشی از روحانیون با پذیرش مسئولیتهای رسمی در ساختارهای حاکمیتی، در دستگاههای مختلف اجرایی، تقنینی، قضایی، دانشگاهی و فرهنگی مشغول خدمت هستند و نقش مؤثری در پیشبرد امور کشور ایفا میکنند.
نقشآفرینی مؤثر روحانیون در ساختارهای رسمی کشور
حجتالاسلام والمسلمین رجائینیا ادامه داد: هرچند شمار روحانیون حاضر در بخشهای مختلف نظام محدود است، اما همین جمع اندک به دلیل حضور در جایگاههای مهم و تخصصی، آثار و دستاوردهای قابل توجهی را رقم زدهاند. با این حال، در زمینه انعکاس و معرفی فعالیتهای این قشر، کمکاریهایی وجود داشته و ظرفیتهای آنان آنگونه که شایسته است به جامعه معرفی نشده است.
وی با اشاره به حضور روحانیون در دانشگاهها به عنوان اعضای هیئت علمی، مسئولیتهای مدیریتی در دستگاههای دولتی و فعالیت در بخشهای مختلف قوه قضائیه، تصریح کرد: این مجموعه بخشی از ظرفیت عظیم روحانیت کشور را تشکیل میدهد که خدمات ارزشمندی را در حوزههای تخصصی ارائه میکنند.
تشکلهای مردمی و گروههای جهادی؛ بخش مغفول ظرفیتهای حوزوی
مسئول مرکز ارتباطات حوزههای علمیه و نظام با اشاره به بخش دیگری از فعالیتهای روحانیت گفت: گروهی از روحانیون و طلاب بدون ورود به ساختار رسمی کشور، از طریق راهاندازی تشکلهای مردمی، مؤسسات فرهنگی، گروههای جهادی و نهادهای اجتماعی به فعالیت مشغول هستند و در عرصههای مختلف خدمات گستردهای ارائه میدهند.
وی در ادامه افزود: با وجود اهمیت این فعالیتها، ارتباط منسجم و وثیقی میان حوزههای علمیه و این مجموعههای مردمی شکل نگرفته است. البته معاونتهای مختلف حوزه متناسب با مأموریتهای خود با برخی از این مجموعهها در ارتباط هستند، اما به نظر میرسد در سطح مدیریت کلان حوزه هنوز ارتباط و همکاری مطلوب و سازمانیافتهای با این ظرفیتها برقرار نشده است.
حجتالاسلام والمسلمین رجائینیا بیان کرد: امیدواریم با برنامهریزیهای جدید، این خلأ برطرف شود و زمینه تعامل مؤثرتر میان حوزههای علمیه و مجموعههای فعال مردمی فراهم آید.
ارتباطات حوزه و نظام فراتر از روابط اداری و سازمانی است
وی با تأکید بر اهمیت مقوله ارتباطات در حوزههای علمیه اظهار داشت: ارتباطات در حوزه همانند سایر نهادها صرفاً به روابط اداری و سازمانی محدود نمیشود، بلکه از عمق و گستردگی بیشتری برخوردار است.
مسئول مرکز ارتباطات حوزههای علمیه و نظام ادامه داد: علاوه بر ارتباطات رسمی حوزه با دستگاهها و نهادهای مختلف کشور و نیز ارتباطات غیررسمی طلاب با بدنه جامعه، مدیریت کلان حوزه باید با نگاهی جامعتر و عمیقتر به موضوع ارتباطات ورود کند و این ظرفیت عظیم را بهصورت هدفمند سامان دهد.
شکلگیری مرکز ارتباطات حوزه با تجمیع مأموریتهای ارتباطی
حجتالاسلام والمسلمین رجائینیا با اشاره به تأسیس مرکز ارتباطات حوزههای علمیه و نظام گفت: بر همین اساس، مجموعه وظایف و مأموریتهای مرتبط با حوزه ارتباطات که پیش از این در بخشهای مختلف انجام میشد، تجمیع و در قالب «مرکز ارتباطات حوزههای علمیه و نظام» سازماندهی شد. این مرکز حدود پنج تا شش ماه پیش تأسیس شده و در حال حاضر با بهرهگیری از سه مدیریت تخصصی، مأموریتهای خود را دنبال میکند.
مدیریت ارتباطات رسمی؛ محور تعامل حوزه با نهادهای حاکمیتی
مسئول مرکز ارتباطات حوزههای علمیه و نظام در تشریح مأموریتهای این مرکز خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین بخشهای این مرکز، مدیریت ارتباطات رسمی است که مسئولیت ساماندهی و پیگیری ارتباطات حوزه با نهادهای مختلف نظام را بر عهده دارد.
وی در ادامه تصریح کرد: ارتباطات حوزه با وزارتخانهها، سازمانهای دولتی، بخشهای مختلف قوه قضائیه، مجلس شورای اسلامی و سایر دستگاههای حاکمیتی در قالب این مدیریت و از طریق انعقاد تفاهمنامهها، موافقتنامهها و سازوکارهای رسمی دنبال و اجرایی میشود.
استاد حوزه علمیه قم تأکید کرد: هدف از این اقدامات، ایجاد تعامل مؤثرتر، هماهنگی بیشتر و بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای حوزههای علمیه در مسیر حل مسائل جامعه و پیشبرد اهداف نظام اسلامی است.
حجتالاسلام والمسلمین رجائینیا در تشریح برنامهها و فعالیتهای حوزههای علمیه در عرصههای سیاستگذاری و برنامهریزی ملی، گفت: در کنار تفاهمنامههایی که با دستگاهها و نهادهای مختلف به امضا میرسد، برنامههای عملیاتی ویژه برای اجرای این تفاهمنامهها تدوین میشود و ستادهای همکاری با دبیرخانههای مشترک تشکیل میشوند تا روند اجرایی این تفاهمنامهها مدیریت شود.
ستادهای راهبری؛ ستون سیاستگذاری و حکمرانی
وی با اشاره به تشکیل و فعالیت «ستادهای راهبری» اظهار داشت: این ستادها طی پنج تا شش سال گذشته به تدریج شکل گرفتهاند و اکنون تعداد آنها به ۴۰ ستاد راهبری در حوزههای مختلف مسائل راهبردی کشور رسیده است. این ستادها با توجه به نیازهای ملی و راهبردی شکل گرفتهاند و نمایندگان نهادهای حوزوی، صاحبنظران دانشگاهی و مدیران اجرایی با سابقه در آنها حضور دارند.
مسئول مرکز ارتباطات حوزههای علمیه و نظام افزود: برای مثال، ستاد راهبری ورزش که با مسئولیت حجتالاسلام پناهی اداره میشود، بهطور مستمر در حوزه حکمرانی ورزش، سیاستگذاریها، قوانین ورزشی و فعالیتهای راهبردی این بخش حضور فعال دارد و نقش مؤثری در تدوین مواد مرتبط با ورزش در برنامه هفتم توسعه کشور ایفا کرده است.
وی همچنین به ستادهای مرتبط با جمعیت اشاره کرد و گفت: با توجه به اهمیت موضوع جمعیت و تهدیدات میانمدت و بلندمدت آن برای کشور، این ستادها برنامههای ویژهای را آماده کردهاند و در فرصت مناسب برای ارائه به مسئولان ارائه خواهند کرد.
حجتالاسلام والمسلمین رجائینیا تصریح کرد: ستادها ترکیبی از نمایندگان نهادهای حوزوی، صاحبنظران دانشگاهی و مدیران اجرایی باتجربه دارند و حضور آنها در تمام عرصههای سیاستگذاری، قانونگذاری، حکمرانی و اجرای طرحهای مهم ملی، اثرگذار است.
اندیشکده پیشرفت؛ پیوند حوزه و توسعه ملی
وی در ادامه، به فعالیتهای اندیشکده پیشرفت اشاره کرد و گفت: این اندیشکده که از برنامه پنجم توسعه شکل گرفته، نقش موثری در تدوین برنامههای توسعه کشور ایفا کرده است. فضلای حوزوی در این مجموعه سازماندهی شدهاند تا در فرآیند برنامهریزی پنجساله کشور حضور فعال داشته باشند و گزارشها و پژوهشهای لازم برای توسعه کشور را پیگیری کنند.
مسئول مرکز ارتباطات حوزههای علمیه و نظام تأکید کرد: اندیشکده پیشرفت با انجام پژوهشهای مستمر و ارائه گزارشهای تحلیلی، به سیاستگذاریها و تصمیمگیریهای کلان کشور کمک میکند و نقش حوزههای علمیه را در توسعه ملی تقویت مینماید.
حوزه باید تسهیلگر ارتباط تشکلهای مردمی با نظام و جامعه باشد
حجتالاسلام والمسلمین رجائینیا با تأکید بر ضرورت گسترش ارتباطات میان حوزههای علمیه، تشکلهای مردمی و دستگاههای مختلف کشور، اظهار کرد: تلاش ما بر این است که بخشی از ارتباطات و تعاملات موجود را تسهیل کنیم. افزون بر فعالیتهای مستقیمی که در مجموعههای زیرمجموعه انجام میشود و همچنین اقداماتی که با راهبری بخشهای مختلف از جمله اندیشکده پیشرفت دنبال میشود، حوزه باید نقش تسهیلگر ارتباط میان تمامی ظرفیتهای حوزوی و دستگاههای نظام و همچنین جامعه را ایفا کند.
وی با بیان اینکه موضوع این نشست بیش از آنکه ناظر به ارتباطات رسمی باشد، بر تعامل با تشکلها و سازمانهای مردمنهاد (سمنها) متمرکز است، افزود: بخشی از مأموریت این مرکز، ایجاد و توسعه ارتباط با تشکلها و سمنهاست؛ تشکلهایی که هم شامل مجموعههای حوزوی و هم غیرحوزوی میشوند و فعالیت ما در این حوزه صرفاً محدود به نهادهای حوزوی نیست.
نقش راهبردی تشکلهای مردمی در حکمرانی
حجتالاسلام والمسلمین رجائینیا با اشاره به جایگاه تشکلهای مردمی در نظامهای حکمرانی جهان تصریح کرد: امروز در سطح جهانی، تشکلهای مردمی نقش بسیار مهمی در فرآیندهای حکمرانی ایفا میکنند و شبکههای اجتماعی و مردمی از ظرفیت و تأثیرگذاری قابل توجهی برخوردارند. در جوامع غربی از این مفهوم با عنوان «جامعه مدنی» یاد میشود، اما در حکمرانی اسلامی باید بر اساس مبانی و ارزشهای خود، تشکلهای مردمی را توسعه داده و تقویت کنیم تا زمینه شکلگیری جامعه مدنی اسلامی فراهم شود.
مسئول مرکز ارتباطات حوزههای علمیه و نظام ادامه داد: رویکرد این بخش از فعالیتهای مرکز نیز ناظر به همین موضوع است؛ یعنی تقویت ارتباط با تشکلهای مردمی و بهرهگیری از ظرفیتهای آنان در مسیر پیشرفت و حل مسائل جامعه.
دستهبندی تشکلهای حوزوی در عرصههای مختلف
این استاد حوزه علمیه با اشاره به تنوع فعالیتهای تشکلهای حوزوی گفت: در میان این تشکلها، مجموعههایی وجود دارند که توسط حوزویان شکل گرفتهاند و میتوان آنها را در پنج یا شش عرصه مختلف دستهبندی کرد.
وی توضیح داد: برخی از این تشکلها رویکردی جامع دارند و در حوزههای مختلفی همچون آموزش و پرورش، تأسیس و اداره مدارس، فعالیتهای دانشگاهی، اقدامات جهادی، عرصه سلامت، محرومیتزدایی و سایر حوزههای اجتماعی فعالیت میکنند. البته طبیعی است که فعالیت در عرصههای متعدد با محدودیتها و چالشهایی همراه باشد.
حجتالاسلام والمسلمین رجایینیا افزود: در مقابل، برخی تشکلها و گروههای جهادی بهصورت تخصصی در یک حوزه مشخص فعالیت میکنند. بنابراین ما با هر دو نوع تشکل، یعنی مجموعههای چندمنظوره و تشکلهای تخصصی، مواجه هستیم.
ضرورت سازماندهی، حمایت و شبکهسازی تشکلها
وی با تأکید بر لزوم ایجاد ارتباط منسجم میان این مجموعهها اظهار کرد: ضروری است این تشکلها بهصورت هدفمند سازماندهی شوند و ارتباطی وثیق و مستمر میان آنها برقرار شود. حوزه نیز باید تا آنجا که در توان دارد، از این مجموعهها حمایت معنوی و در صورت امکان حمایتهای مادی به عمل آورد.
حجتالاسلام والمسلمین رجائینیا شبکهسازی میان تشکلهای مردمی را از اولویتهای مهم دانست و خاطرنشان کرد: یکی از اهداف اصلی، ایجاد بستری برای تعامل و همافزایی میان تشکلهاست تا هر یک بتوانند از ظرفیتها، تجربیات و امکانات سایر مجموعهها بهرهمند شوند.
مسئول مرکز ارتباطات حوزههای علمیه و نظام افزود: ممکن است برای تحقق این هدف، نیازمند ایجاد برخی زیرساختها و سازوکارهای ارتباطی باشیم. امیدواریم با پیشنهادهای دقیق، کارشناسی و عمیقی که از سوی فعالان این عرصه ارائه خواهد شد، بتوانیم به اهداف پیشبینیشده در فلسفه برگزاری این نشست دست یابیم.
حجتالاسلام والمسلمین رجائینیا در پایان با اشاره به برنامهریزی برای ادامه این جلسات گفت: به نظر میرسد در نشستهای آینده باید جلسات تخصصیتری برگزار شود تا تشکلهایی که در حوزههای مشخص و تخصصی فعالیت میکنند، بتوانند در کنار یکدیگر به تبادل نظر و تجربه بپردازند.
انتهای پیام/
نظر شما